Po roku pracy w Parlamencie Europejskim Andrzej Buła może wskazać konkretne działania, które przyniosły wymierne efekty zarówno dla regionu opolskiego, jak i dla całej Polski. Jednym z najważniejszych projektów, w które się zaangażował, był program RESTORE, umożliwiający elastyczne wydatkowanie funduszy unijnych na odbudowę po klęskach żywiołowych.
Inicjatywa ta pojawiła się w odpowiedzi na katastrofalną powódź, która nawiedziła południową i zachodnią część Opolszczyzny oraz inne regiony kraju. Dzięki RESTORE środki mogły być szybko przekierowane na działania naprawcze, co znacznie skróciło czas reakcji władz lokalnych. Program okazał się przydatny również w innych częściach Europy, m.in. w Hiszpanii, gdzie powodzie i pożary wymagały podobnych interwencji.
Jak zaznacza europoseł, procedura uruchamiania takich projektów w Brukseli nie jest łatwa. Wymaga zbudowania poparcia wśród członków własnej frakcji, a następnie przekonania europosłów z innych państw, których priorytety często się różnią. RESTORE był jednak wyjątkiem – potrzeba szybkiego działania spotkała się ze zrozumieniem.
Nie wszystkie projekty mają tyle szczęścia. Rozporządzenie Talent Pool, mające na celu stworzenie platformy łączącej europejskich pracodawców z wykwalifikowanymi pracownikami spoza Unii, nie uzyskało wystarczającego poparcia. Inicjatywa przepadła m.in. z powodu utożsamienia jej z polityką migracyjną, co – zdaniem Buły – było błędem, bo projekt odpowiadał realnym potrzebom rynku pracy.
W kontekście migracji europoseł wskazuje na ważne zmiany w pakcie o uchodźcach, który udało się zmodyfikować. Nowe regulacje mają lepiej chronić granice Unii i przeciwdziałać nielegalnej migracji. W tle tych działań pojawia się jednak pytanie o konsekwencje wcześniejszej polityki, w tym nieprawidłowości w wydawaniu wiz w niektórych krajach członkowskich.
Ważnym obszarem działań UE staje się również bezpieczeństwo i obronność, szczególnie po rosyjskiej napaści na Ukrainę. W miejsce programu FRONTEX wdrażany jest nowy program SAFE, z którego Polska może otrzymać nawet 180 miliardów złotych na inwestycje w infrastrukturę obronną. W grę wchodzą m.in. budowa wielopoziomowych, podziemnych parkingów przystosowanych na schrony, a także zakłady pracy mogące przełączać produkcję z cywilnej na wojskową.
Jeśli chodzi o działania bliżej regionu, Opolszczyzna mogła w Brukseli zaprezentować przykłady dobrze działających programów społecznych i zdrowotnych, współfinansowanych ze środków UE. Dotyczą one m.in. wsparcia dla seniorów, młodzieży z trudnościami oraz osób długotrwale bezrobotnych. Rozwiązania te spotkały się z zainteresowaniem przedstawicieli innych regionów Europy i mogą stać się inspiracją dla kolejnych inicjatyw.
Obecnie toczy się walka o dalsze finansowanie tych programów w nowej perspektywie budżetowej. Jak podkreśla Buła, wiele projektów społecznych nie kończy się wraz z ostatnią transzą unijnych pieniędzy – problemy społeczne wymagają ciągłości wsparcia. Stąd zabiegi o zapewnienie stabilności dla instytucji takich jak domy dziennego pobytu czy centra aktywizacji zawodowej.
Prognozy są obiecujące: Polska ma być największym beneficjentem nowej perspektywy unijnej i otrzymać nawet 120 miliardów euro. Część tych środków ma jednak zostać przeznaczona na nowe cele, w tym zmiany w polityce rolnej. Nadal nie jest jasne, kto ze strony rządu będzie prowadził szczegółowe negocjacje. Według Buły to kluczowy moment, by samorządy wojewódzkie, jako zarządzające znaczną częścią funduszy europejskich, były realnie zaangażowane w proces podziału środków.
Na tle tych działań europoseł podkreśla, że wiele spraw – zwłaszcza w obszarach takich jak edukacja, transport, zdrowie – nie powinno być przedmiotem politycznych sporów, ale racjonalnego, wspólnego działania. „Wszyscy korzystamy z tych samych dróg, szkół i szpitali. To powinny być kwestie łączące, nie dzielące” – mówi.
Przed europosłami kolejny intensywny okres – od negocjacji budżetowych po prace nad polityką obronną i społeczną. Dla regionu opolskiego to szansa, by utrzymać tempo rozwoju i wzmocnić swoją pozycję jako modelowego przykładu efektywnego wykorzystania funduszy europejskich.
Przeczytaj też: Wielka Gala w Brzeskim Centrum Kultury. Widowisko taneczno-muzyczne „Saltare i przyjaciele, czyli Taniec dla nas to…”
