W ostatnim czasie w lokalnej prasie ukazał się artykuł, którego autor próbuje przekonać mieszkańców, że nauczyciele nie powinni odgrywać znaczącej roli w samorządzie. Padają w nim krzywdzące uogólnienia i zarzuty wobec całego środowiska oświatowego. Trudno przejść obok takich słów obojętnie, zwłaszcza gdy pomija się historię, fakty i codzienną pracę tysięcy ludzi.
Polska po II wojnie światowej była krajem zniszczonym nie tylko materialnie, ale również społecznie. Jednym z najważniejszych zadań stało się odbudowanie systemu edukacji. To właśnie nauczycielki i nauczyciele podejmowali pracę w niezwykle trudnych warunkach – często w zrujnowanych szkołach, bez podręczników, pomocy dydaktycznych i odpowiednich wynagrodzeń. Uczyli kolejne pokolenia czytać, pisać, liczyć i rozumieć świat. Byli organizatorami życia kulturalnego, bibliotek, świetlic, harcerstwa i lokalnych inicjatyw społecznych. W wielu miejscowościach byli jednymi z najlepiej wykształconych mieszkańców i naturalnymi liderami lokalnych społeczności.
Ta tradycja trwa do dziś.
Nauczyciele są obecni w życiu mieszkańców każdego dnia. Znają problemy dzieci, młodzieży, rodzin i seniorów. Rozmawiają z rodzicami, współpracują z organizacjami społecznymi, pomagają rozwiązywać lokalne problemy. To właśnie dlatego wielu z nich decyduje się kandydować do rad gmin, miast czy powiatów. Nie dlatego, że reprezentują jakiś „układ”, lecz dlatego, że mieszkańcy obdarzają ich zaufaniem.
Samorząd jest miejscem dla ludzi aktywnych społecznie. Nauczyciele od pokoleń należą do najbardziej aktywnych grup zawodowych. Organizują wydarzenia kulturalne, sportowe, patriotyczne i charytatywne. Potrafią słuchać, prowadzić dialog i szukać kompromisu. Są przyzwyczajeni do odpowiedzialności za innych i do pracy na rzecz dobra wspólnego.
Próba przypisania wszystkich problemów miasta jednej grupie zawodowej jest nie tylko niesprawiedliwa, ale także niebezpieczna. Sukcesy i porażki samorządów są efektem decyzji wielu osób, różnych środowisk i zmieniających się uwarunkowań gospodarczych. Demokracja polega na tym, że mieszkańcy wybierają swoich przedstawicieli w wolnych wyborach. Jeśli przez lata wybierali nauczycieli, oznacza to, że widzieli w nich kompetencje, uczciwość i zaangażowanie.
Szczególnie bolesne jest deprecjonowanie pracy nauczycieli w czasie, gdy zawód ten od lat zmaga się z niedofinansowaniem, brakami kadrowymi i rosnącymi oczekiwaniami społecznymi. To nauczyciele wychowują przyszłych lekarzy, inżynierów, przedsiębiorców, urzędników i samorządowców. Trudno wyobrazić sobie rozwój jakiejkolwiek społeczności bez dobrej edukacji.
Jako przedstawiciele środowiska oświatowego nie twierdzimy, że nauczyciele są nieomylni ani że powinni dominować w życiu publicznym. Uważamy jednak, że każdy obywatel – niezależnie od wykonywanego zawodu – ma takie samo prawo kandydować do organów samorządu i służyć mieszkańcom. O jego wartości decydują kompetencje, uczciwość, pracowitość i zaufanie wyborców, a nie wykonywany zawód.
Zamiast dzielić mieszkańców i przeciwstawiać sobie grupy zawodowe, warto rozmawiać o tym, jak wspólnie rozwijać nasze miasto. Samorząd potrzebuje nauczycieli, przedsiębiorców, lekarzy, inżynierów, pracowników socjalnych, rzemieślników i przedstawicieli wielu innych środowisk. To różnorodność doświadczeń jest siłą lokalnej demokracji.
Szacunek dla nauczycieli nie wynika z samego tytułu zawodowego. Wynika z ich codziennej pracy na rzecz dzieci, młodzieży i całej społeczności. Dlatego nie zgadzamy się na przedstawianie całego środowiska jako źródła problemów. Taka narracja nie służy ani mieszkańcom, ani jakości debaty publicznej.
Historia Polski pokazuje jednoznacznie – tam, gdzie byli zaangażowani nauczyciele, rozwijała się edukacja, kultura i życie społeczne. I właśnie dlatego ich obecność w samorządzie jest czymś naturalnym, a nie powodem do stawiania zarzutów.
Prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego w Brzegu – Renata Stec
Przeczytaj też: Czy wiecie, że herb Brzegu ozdabia ratusz we Wrocławiu?
