W dniach 13-21 listopada w Brzegu odbędzie się 28 edycja festiwalu literackiego SYFON organizowanego przez KIT Stowarzyszenie Żywych Poetów. W tym roku, obok tradycyjnych nagród za najlepszy tomik poetycki i zbiór wierszy, przyznany zostanie również Złoty Syfon Zasługi. Dowiedz się więcej o tej nagrodzie i zagłosuj.
– Pomysł na taką specyficzną nagrodę, chodził za nami tak naprawdę od pierwszej edycji Syfonu – mówi Radosław Wiśniewski, prezes brzeskiego Stowarzyszenia Żywych Poetów – najczęściej nagradza się literata, poetę, pisarza za książkę, dzieło, ale zupełnie pomija się tych, którzy umożliwiają funkcjonowanie literatury w tym kraju, a to nie jest łatwe.
I tak po wielu latach, kiedy w ramach kolejnych edycji brzeskiej ogólnopolskiej imprezy literackiej, czyli „Syfonu” przyznawano kolejne nagrody za zestaw wierszy nadesłany pocztą, potem dodatkowo nagrodę publiczności, wreszcie za projekt książki poetyckiej – tak od trzech lat zaczęto przyznawać Honorowy Złoty Syfon Zasługi.
Nagroda pierwsze trzy lata była przyznawana przez członków Stowarzyszenia osobom, które uznano za zasłużone, ale decyzja zapadała w niejawnym głosowaniu. Od początku też uznano, że nagroda będzie maiła charakter wyłącznie honorowy i będzie miała postać statuetki syfonu wykonanej przez brzeskiego artystę i rzeźbiarza Wojciecha Janczyka.
Pierwszy raz w roku 2023 otrzymała ją warszawska poetka, redaktorka i wieloletnia jurorka brzeskich konkursów – Joanna Mueller. W roku 2024 nagrodę otrzymała poetka i szefowa małego, ale ambitnego wydawnictwa Convivo – Anna Matysiak. Wreszcie w roku 2025 Złoty Syfon Zasługi otrzymał poeta, wydawca, redaktor i człowiek instytucja – Rafał Gawin z Łodzi.
W kolejnej edycji organizatorzy postanowili proces nominowania kandydatów do nagrody nieco sformalizować a samo przyznawanie nagrody uczynić przejrzystym i demokratycznym. Wspólnie z laureatami poprzednich edycji został stworzony regulamin i zaplecze techniczne i od roku 2026 – jak można przeczytać w regulaminie – każdy laureat Złotego Syfon Zasługi może nominować raz w roku jedną osobę do nagrody. Brzeskie Stowarzyszenie Żywych Poetów także zachowało prawo nominowania jednej osoby. Jednak sam wybór dokonuje się poprzez głosowanie internetowe.
Jak można przeczytać w preambule regulaminu nagrody: „Honorowy Złoty Syfon Zasługi powstał z przekonania, że życie literackie tworzą nie tylko autorzy i autorki książek, lecz także osoby, które swoją pracą i działalnością organizacyjną, wydawniczą, krytycznoliteracką, animacyjną, społeczną i twórczą budują przestrzeń dla literatury, często pozostając poza głównym nurtem życia kulturalnego.
Celem nagrody jest honorowanie osób szczególnie zasłużonych dla rozwoju życia literackiego, a także wzmocnienie idei otwartości, przejrzystości oraz współuczestnictwa w dyskursie literackim. Honorowy Złoty Syfon Zasługi nie jest nagrodą za pojedyncze dzieło, lecz wyrazem uznania dla trwałego wkładu w życie literackie”.
– Wydaje mi się, że nie ma takiej nagrody w naszym życiu literackim – mówi Radosław Wiśniewski – jest ona wyjątkowa właśnie dlatego, że nie docenia tego, co ktoś robi dla siebie samego, ale dla innych to po pierwsze, a po drugie – jest otwarta, transparentna, a tego nam brakuje.
W roku 2026 do nagrody Honorowy Złoty Syfon Zasługi nominowane zostały następujące osoby:
Jacek Bierut – prozaik, poeta, dramaturg, autor siedmiu powieści („PiT”, „Spojenia”, „Hajs”, „Pornofonia”, „Powstanie Grudniowe”, „Ludzie”, „Drugi dzień wiosny”), tomu opowiadań („71”), pięciu tomów wierszy („Igła”, „Fizyka”, „Frak człowieka”, „Kocia wiara”, „Folie”), tomu dramatów „Pestka mandarynki i inne dramaty”, a także tomu esejów „Przesieka”. Laureat nagród literackich. Jego książki były nominowane do nagród Silesius, Angelus i innych. Laureat I nagrody Stref Kontaktu 2019. Współredaktor opracowania literatury dolnośląskiej po 1989 roku „Rozkład jazdy” i redaktor dwujęzycznej (polsko-ukraińskiej) antologii poezji wrocławskiej i podwrocławskiej „Nielegalny prąd”. Założyciel wydawnictwa j i dziennika literackiego w Internecie (wydawnictwoj.pl). Eseista, krytyk literacki, tłumacz, redaktor, wydawca. Nauczyciel pisania (jego uczniowie wielokrotnie zostawali laureatami nagród literackich).
Aneta Kamińska – poetka i tłumaczka poezji ukraińskiej. Autorka książek poetyckich: „zapisz zmiany” (2004), „czary i mary (hipertekst)” (2007), „autoportret z martwą naturą. ostatnie wiersze nazara honczara napisane przez anetę kamińską” (2018, nominacja do Nagrody Nike 2019), „więzy krwi” (2018), „czernowitz czarowidz” (2021), „teraz zaraz” (2022), „wschodniki / zachodniki” (2022), „pokój z widokiem na wojnę” (2023, nominacja do Nagrody Orfeusza), „pokój z widokiem na wojnę 2” (2024, nominacja do Nagrody Orfeusza), „pokój z widokiem na wojnę 3” (2025, finalistka Nagrody Orfeusza) oraz „pokój z widokiem na wojnę 4” (2026).
Ola Kołodziejek – poetka, animatorka, działaczka kultury. Organizuje i koordynuje dwa kutnowskie festiwale literackie: Festiwal Na Faktach oraz Festiwal Literacki Złoty Środek (dawniej Złoty Środek Poezji) i opiekuje się Ogólnopolskim Konkursem im. Artura Fryza na najlepszą debiutancką książkę poetycką roku. Jako moderatorka spotkań autorskich współpracuje m.in. z Agencją Autorską Opowieści, przeprowadziła kilkadziesiąt rozmów z pisarzami i pisarkami m.in. z Olgą Tokarczuk, Mariuszem Szczygłem, Magdą Grzebałkowską, Jakubem Żulczykiem czy Joanną Kuciel-Frydryszak. Jest autorką dialogów dubbingowych do kreskówek dla dzieci. Stypendystka MKiDN (2024) i ZAIKS (2021) oraz rezydentka w mieszkaniu Wisławy Szymborskiej. Autorka dwóch książek poetyckich „plan plam” (Wolno 2021) i „cudze święta” (Convivo 2024), książki z opowiadaniami „Druga ręka” (Katalog Press 2024) i zbioru rozmów z 31 polskimi poetkami „Jestem tu jedna, jedna. Głosy polskich poetek” (Dom Literatury w Łodzi 2025), za którą nominowana była do łódzkiej nagrody Energia Kultury. Jesienią tego roku w wydawnictwie Convivo ukaże się jej kolejna książka z wierszami „Wysokie spacery”. Mieszka w Kutnie, gdzie od września 2025 zawiaduje Miejską i Powiatową Biblioteką Publiczną im. S. Żeromskiego.
Paweł Stasiewicz – poeta, artysta wizualny, projektant graficzny. Za książkę „Oprawa skórzana” (papierwdole / KIT Stowarzyszenie Żywych Poetów) został nominowany w kategorii debiut do Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej „Silesius” i Nagrody Literackiej im. W. Kazaneckiego w Białymstoku. Laureat „Złotego Środka Poezji” w Kutnie. W 2024 roku ukazała się jego kolejna książka pt. „Drugie pół” (Convivo), a we wrześniu 2026 domykający trylogię poemat wizualny „Obchodzenie się sobą” (Convivo). Współautor / kurator opublikowanej w 2025 roku kolektywnej książki pt. „Przemówienia, covery i featuringi” (Convivo). W 2026 roku otrzymał nagrodę główną oraz wyróżnienie w 66. Konkursie Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek „Najpiękniejsze Polskie Książki” w kategorii „Literatura piękna”. Mieszka i pracuje w Żyrardowie.
Głosy można oddawać do dnia 31.10.2026 do godziny 23:59. Wręczenie Złotego Syfonu Zasługi odbędzie się 21 listopada 2026 w Brzegu, w godzinach wieczornych. Szczegóły w programie 28. Syfon – ludzie, muzyka, literatura. Brzeg 2026.
Szczegóły i link do głosowania: TUTAJ
Przeczytaj też: Żmurki Teatralne
